มอก. 909-2567
เครื่องตัดวงจรกระแสเหลือแบบมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและใช้ในลักษณะที่คล้ายกัน
RESIDUAL CURRENT OPERATED CIRCUIT-BREAKERS WITH INTEGRAL OVERCURRENT PROTECTION FOR HOUSEHOLD AND SIMILAR USES (RCBOs)
ขอบข่ายมาตรฐาน
- ใช้กับเครื่องตัดวงจรกระแสเหลือแบบมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินที่ทำงานโดยไม่ขึ้นหรือขึ้นอยู่กับแรงดันไฟฟ้าที่ใช้ในที่อยู่อาศัยหรือใช้ในลักษณะ ที่คล้ายกัน ซึ่งต่อไปนี้จะเรียกว่า RCBO ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 440 V a.c. ที่มีความถี่ที่กำหนด 50 Hz กระแสไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 125 A และมีความสามารถทนกระแสไฟฟ้าลัดวงจรไม่เกิน 25 000 A เมื่อทำงาน ที่ความถี่ 50 Hz - อุปกรณ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ป้องกันคนสัมผัสกับชิ้นส่วนตัวนำที่เผยตัว ที่การติดตั้งมีการต่อกับหลักดินอย่างเหมาะสม และเพื่อใช้ป้องกันกระแสเกินในการติดตั้งเดินสายไฟฟ้าของอาคารและการใช้งานที่คล้ายกัน อุปกรณ์นี้อาจใช้เพื่อป้องกันอันตรายจากไฟ (fire hazard) เนื่องมาจากการคงอยู่ของกระแสไฟฟ้าผิดพร่องลงดินโดยไม่มีการทำงานของอุปกรณ��ป��องกันกระแสเกิน - RCBO มีกระแสเหลือที่กำหนดไม่เกิน 30 mA อาจใช้เป็นอุปกรณ์ป้องกันเพิ่มเติมในกรณีที่เกิดความล้มเหลวของวิธีป้องกันช็อกไฟฟ้าอื่น ๆ - ใช้กับอุปกรณ์ที่ทำงานพร้อมกันทั้งหน้าที่ตรวจจับกระแสเหลือ เปรียบเทียบค่าของกระแสเหลือนี้กับค่ากระแสเหลือที่ทำงาน และเปิดวงจรป้องกันเมื่อกระแสเหลือมีค่าเกินที่กำหนดให้ทำงานและในขณะเดียวกันต้องทำหน้าที่ ต่อวงจร นำกระแสไฟฟ้า และตัดวงจรเมื่อกระแสเกินในภาวะที่กำหนด หมายเหตุ 1 ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการทำงานในภาวะกระแสเหลือในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้เป็นไปตาม IEC61008-1 ส่วนที่เกี่ยวข้องกับ การทำงานป้องกันกระแสเกินในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ เป็นไปตาม IEC 60898-1 หมายเหตุ 2 RCBO มีวัตถุประสงค์ให้ใช้งานโดยคนที่ไม่ได้รับคำแนะนำ และออกแบบให้ไม่ต้องมีการบำรุงรักษา ซึ่งอาจขอรับการรับรองตามวัตถุประสงค์ หมายเหตุ 3 กฎระเบียบการติดตั้งและการใช้งาน ให้เป็นไปตามอนุกรม IEC 60364 - ประสงค์สำหรับใช้ในสภาพแวดล้อมระดับมลภาวะ 2 หมายเหตุ 4 สำหรับภาวะกระแสเกินที่รุนแรง ควรใช้เครื่องตัดวงจรตามมาตรฐานอื่น เช่น IEC 60947-2 หมายเหตุ 5 สำหรับสภาพแวดล้อมที่มีระดับมลภาวะสูง ควรใช้เปลือกหุ้มที่มีระดับชั้นการป้องกันที่เหมาะสม - RCBO แบบทั่วไปต้องทนการทริปที่ไม่พึงประสงค์ รวมถึงกรณีแรงดันไฟฟ้าเสิร์จ (เช่น แรงดันไฟฟ้าที่เกิดจากการตัดต่อวงจรทรานเซียนต์ หรือ การเหนี่ยวนำจากฟ้าผ่า) ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าในการติดตั้งและไม่มี การวาบไฟตามผิว - RCBO แบบ S ให้ถือว่ามีการป้องกันการทริปที่ไม่พึงประสงค์อย่างเพียงพอ ถึงแม้ว่าแรงดันไฟฟ้าเสิร์จทำให้เกิดการวาบไฟตามผิวและกระแสไฟฟ้า หมายเหตุ 6 กับดักเสิร์จที่ติดตั้งปลายทางของ RCBO แบบทั่วไปและต่อแบบโหมดร่วม (common mode) อาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดการทริปไม่พึงประสงค์ - RCBO มีการแยกอิสระ (isolation) - RCBO ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ยกเว้นที่มีนิวทรัลที่ไม่มี การตัดต่อ เหมาะสำหรับใช้งานในระบบต่อลงดินแบบ IT - อาจต้องระวังเพิ่มเติม (เช่น ติดตั้งกับดักฟ้าผ่า) เมื่อแรงดันไฟฟ้าเกิน อาจเกิดขึ้นด้านแหล่งจ่าย (เช่นในกรณีที่จ่ายไฟฟ้าแบบสายพาดในอากาศ) (ดู IEC 60364-4-44) หมายเหตุ 7 RCBO ที่มีระดับชั้นการป้องกันสูงกว่า IP20 อาจมีข้อกำหนดด้านโครงสร้างพิเศษ - สามารถนำไปใช้กับ RCBO ที่มีการดัดแปลงประกอบอุปกรณ์ตัดวงจรกระแสเหลือเข้ากับเครื่องตัดวงจรกระแสเกิน ส่วนประกอบทางกลต้องประกอบจากโรงงานของผู้ทำหรือประกอบที่สถานที่ติดตั้ง ซึ่งในกรณีหลังให้เป็นไปตามภาคผนวก ช. นอกจากนั้นยังใช้ได้กับ RCBO ที่มีกระแสไฟฟ้าที่กำหนดมากกว่า 1 พิกัด โดยการเปลี่ยนจากพิกัดหนึ่งไปยังอีกพิกัดหนึ่งแบบ ไม่ต่อเนื่อง (discrete) ไม่สามารถเข้าถึงได้ในการใช้งานปกติ และการเปลี่ยนพิกัดไม่สามารถเปลี่ยนได้หากไม่ใช้เครื่องมือ - RCBO แบบเสียบ (plug-in type) อาจจำเป็นต้องมีข้อกำหนดเพิ่มเติม - RCBO ที่ประกอบอยู่ข้างในหรือมีจุดประสงค์เฉพาะให้ใช้งานร่วมกับ เต้าเสียบไฟฟ้า เต้ารับไฟฟ้าหรือคู่เต้าต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าสำหรับใช้ใน ที่อยู่อาศัยและจุดประสงค์ที่คล้ายกันและถ้าประสงค์ให้ใช้กับความถี่อื่นนอกจาก 50 Hz จำเป็นต้องมีข้อกำหนดเฉพาะ - RCBO ที่ประกอบอยู่ข้างในหรือมีจุดประสงค์เฉพาะให้ใช้งานร่วมกับ เต้ารับไฟฟ้า อาจใช้ข้อกำหนดในส่วนที่เกี่ยวข้องตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ร่วมกับข้อกำหนดของ IEC 60884-1 หรือข้อกำหนดของประเทศที่จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ หมายเหตุ 8 อุปกรณ์ป้องกันชนิดตัดวงจรกระแสเหลือ (RCD) ที่ประกอบอยู่ข้างในหรือมีจุดประสงค์เฉพาะให้ใช้งานร่วมกับเต้ารับไฟฟ้า สามารถเป็นไปตาม IEC 62640 หรือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ - ไม่ครอบคลุมถึง RCBO ที่ใช้ป้องกันมอเตอร์ไฟฟ้า - ข้อกำหนดของมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ให้ใช้กับภาวะแวดล้อมปกติ (ดูข้อ 7.1) RCBO ที่ใช้งานในสถานที่ที่มีภาวะแวดล้อมรุนแรง อาจจำเป็นต้องมีข้อกำหนดเพิ่มเติม - ไม่ครอบคลุมถึง RCBO ที่มีแบตเตอรี่รวมอยู่ - ข้อแนะนำสำหรับการใช้งานประสานสัมพันธ์ร่วมกันของ RCBO กับฟิวส์ ให้เป็นไปตามภาคผนวก ฉ.
ขอบข่าย
มาตรฐานนี้ครอบคลุมหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตสำหรับเครื่องตัดวงจรกระแสเหลือแบบมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินที่ใช้ในที่อยู่อาศัยและในลักษณะที่คล้ายกัน
คำจำกัดความ
- เครื่องตัดวงจรกระแสเหลือแบบมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกิน (RCBO)
- กระแสไฟฟ้าที่กำหนด (In)
- กระแสเหลือที่ทำงานที่กำหนด (IΔn)
- ความทนกระแสไฟฟ้าลัดวงจรที่กำหนด (Inc)
- วิสัยสามารถการต่อและการตัดกระแสเหลือที่กำหนด (IΔm)
ข้อกำหนด
- การยื่นเอกสารประกอบการพิจารณา
- โรงงานต้องมีกระบวนการประกอบเป็นผลิตภัณฑ์
- การยืนยันคุณภาพผลิตภัณฑ์ (การทดสอบผลิตภัณฑ์และการตรวจประเมินระบบการควบคุมคุณภาพของโรงงาน)
วิธีทดสอบ
- การทดสอบการทริป
- การทดสอบความทนทางไฟฟ้า
- การทดสอบสมรรถนะของอุปกรณ์ทดสอบ RCBO
- การทดสอบการลัดวงจร (อ้างอิง IEC 61009)
การทำเครื่องหมายและฉลาก
ต้องแสดงเครื่องหมายมาตรฐาน (มอก.) ที่ผลิตภัณฑ์และ/หรือสิ่งบรรจุหรือหีบห่อ ในตำแหน่งที่เห็นได้ง่ายและชัดเจน ขนาดเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์
ค่าสำคัญ
| แรงดันไฟฟ้าที่กำหนด | เช่น 230V, 240V |
|---|---|
| กระแสไฟฟ้าที่กำหนด | เช่น 6A, 16A, 32A |
| กระแสเหลือที่ทำงานที่กำหนด | เช่น 0.006A, 0.03A, 0.1A |
| ความทนกระแสไฟฟ้าลัดวงจรที่กำหนด | เช่น 6000A, 10000A |
| วิสัยสามารถการต่อและการตัดกระแสเหลือที่กำหนด | เช่น 500A, 1500A |
สเปคสำหรับจับคู่สินค้า
| ประเภท | AC |
|---|---|
| ลักษณะการติดตั้ง | ยึดกับที่, ติดตั้งบนพื้นผิว, ติดตั้งบนแผงสวิตช์ |
| จำนวนขั้ว | 1 ขั้ว, 2 ขั้ว, 3 ขั้ว, 4 ขั้ว |
| กระแสเหลือที่ทำงานที่กำหนด | ค่าที่กำหนดตายตัว หรือปรับตั้งได้ |
| ระดับชั้นการป้องกัน | เช่น IP20 |
ข้อมูลสินค้าที่เกี่ยวข้อง
คำค้นหาที่เกี่ยวข้อง
บทลงโทษ
การผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายสินค้าควบคุมที่ไม่ได้มาตรฐาน มีโทษ:
- ปรับไม่เกิน 2,000,000 บาท
- จำคุกไม่เกิน 2 ปี
- หรือทั้งจำทั้งปรับ
เอกสารและลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ มอก. 909-2567
มอก. 909-2567 เป็นมาตรฐานบังคับหรือไม่?
เป็นมาตรฐานบังคับ - ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่ายต้องได้รับใบอนุญาตจาก สมอ. ก่อนจึงจะสามารถผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายสินค้าได้ หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
สินค้าอะไรบ้างที่ต้องใช้ มอก. 909-2567?
สินค้าที่เข้าข่ายมาตรฐานนี้ ได้แก่: เครื่องตัดวงจรกระแสเหลือ, RCBO, เบรกเกอร์กันดูด
มอก. 909-2567 ครอบคลุมอะไรบ้าง?
- ใช้กับเครื่องตัดวงจรกระแสเหลือแบบมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินที่ทำงานโดยไม่ขึ้นหรือขึ้นอยู่กับแรงดันไฟฟ้าที่ใช้ในที่อยู่อาศัยหรือใช้ในลักษณะ ที่คล้ายกัน ซึ่งต่อไปนี้จะเรียกว่า RCBO ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 440 V a.c. ที่มีความถี่ที่กำหนด 50 Hz กระแสไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 125 A และมีความสามารถทนก...
วิธีตรวจสอบผลิตภัณฑ์
- ดูเครื่องหมาย มอก. บนผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์
- ตรวจสอบเลข มอก. ว่าตรงกับประเภทสินค้า
- ดูชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าที่ระบุบนฉลาก
- สามารถตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตได้ที่ appdb.tisi.go.th
หมายเหตุ
ยกเลิก มอก.909-2548 และประกาศ มอก.909-2567 ขึ้นใหม่ ให้มีผลตั้งแต่กฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก.909-2567 ใช้บังคับเป็นต้นไป