มอก. 60068 เล่ม 2(86)-2567

ขอบข่ายมาตรฐาน

- ระบุวิธีดำเนินการทดสอบสำหรับใช้กับระบบทดสอบการสั่นสะเทือน แบบหลายตัวกระตุ้นและแบบหลายแกน การทดสอบการสั่นสะเทือน มีเจตนาสำหรับการประยุกต์ใช้ทั่วไปกับส่วนประกอบ บริภัณฑ์ และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ซึ่งต่อไปนี้จะเรียกว่า “ชิ้นตัวอย่าง” ภายใต้สภาพแวดล้อมแบบพลวัตที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างวัฏจักรชีวิตของบริภัณฑ์ แม้ว่ามาตรฐานนี้มีเจตนาสำหรับทดสอบการสั่นสะเทือนเป็นหลัก แต่วิธีดำเนินการนี้ยังใช้ กับการทดสอบการกระแทกและการทดสอบชั่วครู่บางแบบได้ด้วย - วิธีดำเนินการทดสอบที่ระบุไว้ในมาตรฐานนี้ใช้ในกรณีที่ต้องการแสดง ให้เห็นถึงความสามารถของชิ้นตัวอย่าง ในการต้านทานการสั่นสะเทือน การกระแทก และสภาวะชั่วครู่ที่ระบุ โดยไม่ทำให้สมรรถนะเชิงฟังก์ชัน หรือด้านโครงสร้าง ลดลงจนไม่สามารถยอมรับได้ วิธีดำเนินการทดสอบนี้ มีความคล้ายคลึงอย่างมีนัยสำคัญกับวิธีดำเนินการทดสอบตาม IEC 60068-2 เล่มอื่น ๆ และครอบคลุมประเภทการกระตุ้นของ การสั่นสะเทือนและการกระแทกในพิสัยเดียวกัน - ใช้กับชิ้นตัวอย่างที่ได้รับการสั่นสะเทือน การกระแทก และสภาวะชั่วครู่ อันเป็นผลมาจากสภาพแวดล้อมในการขนส่ง และ/หรือ การปฏิบัติงาน เช่น ในเครื่องบิน ยานอวกาศ และยานพาหนะทางบกมีจุดประสงค์หลักสำหรับชิ้นตัวอย่างที่ไม่ได้บรรจุหีบห่อ ใช้ได้กับชิ้นตัวอย่างในคอนเทนเนอร์ขนส่งเมื่ออย่างหลังอาจถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของชิ้นตัวอย่าง - วิธีทดสอบและเทคนิคที่เกี่ยวข้องซึ่งระบุไว้ในมาตรฐานนี้มีจุดประสงค์หลักเพื่อใช้กับเครื่องกำเนิดการสั่นสะเทือนแบบพลศาสตร์ไฟฟ้า (electrodynamics) หรือแบบเซอร์โวไฮดรอลิก (servo-hydraulic) หลายตัว พร้อมกับระบบควบคุมแบบดิจิทัลด้วยคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวข้องเพื่อควบคุมการกระตุ้นชิ้นตัวอย่าง - ครอบคลุมวิธีการทดสอบสองวิธี ซึ่งโดยทั่วไปเรียกว่า หลายตัวกระตุ้นแกนเดี่ยว (multi-exciter single-axis : MESA) และหลายตัวกระตุ้นหลายแกน (multi-exciter multi-axis : MEMA) ดังต่อไปนี้ ก) การใช้เครื่องเขย่าฐานยึดกับที่ (fixed base shaker) ทั้งในแกนเดี่ยวหรือการรวมกันของการกำหนดค่าในแกน X, Y, Z คงที่ที่เลือก และยอมให้หมุนได้โดยขึ้นอยู่กับการออกแบบการต่อประกบกับสิ่งติดตั้ง (fixture coupling) ข) การใช้เครื่องเขย่าหลายตัวยึดกับชิ้นตัวอย่างโดยตรงผ่านการต่อประกบแบบยืดหยุ่น (flexible coupling)หรือวิธีการที่คล้ายกัน โดยติดเครื่องเขย่าไว้ที่จุดใดและในทิศทางใดก็ได้บนชิ้นตัวอย่าง วิธีนี้ค่อนข้างคล้ายกับที่ใช้สำหรับการทดสอบการสั่นไหว (modal) แต่ ใช้ระดับความรุนแรงในการทดสอบทางสภาพแวดล้อม - เน้นย้ำว่าปัจจุบันการทดสอบ MESA และ MEMA ต้องใช้การตัดสิน ทางวิศวกรรมระดับสูงและประสบการณ์ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งผู้ระบุการทดสอบและผู้ทดสอบควรตระหนักถึงข้อเท็จจริงนี้ โดยทั่วไปการทดสอบ MESA และ MEMA ต้องใช้ทรัพยากรที่มากขึ้นเพื่อจัดเตรียมการทดสอบ ที่เหมาะสม แต่ทว่าจะให้ผลลัพธ์ที่แม่นยำยิ่งขึ้น - สำหรับจุดประสงค์ของมาตรฐานนี้ ผู้สร้างข้อกำหนดคุณลักษณะ การทดสอบที่เกี่ยวข้องซึ่งเป็นผู้ระบุการทดสอบ คาดว่าจะเลือกวิธีดำเนินการและค่าความรุนแรงที่เหมาะสมกับชิ้นตัวอย่างและการใช้งาน การทดสอบเบื้องต้น (precursor testing) รวมอยู่ในวิธีดำเนินการ ของมาตรฐานนี้เพื่อเป็นทางเลือก เพื่อให้ผู้ระบุการทดสอบสามารถสร้างข้อกำหนดคุณลักษณะการทดสอบ และความรุนแรงต่อชิ้นตัวอย่าง ที่สามารถปฏิบัติได้จริง โดยทั่วไปมีการจัดเตรียมชิ้นตัวอย่างแยกต่างหากสำหรับการทดสอบเบื้องต้นดังกล่าว - วิธีดำเนินการทดสอบเครื่องสั่นเครื่องเดียวแบบแกนเดี่ยวที่อยู่ในอนุกรม IEC 60068-2 สามารถใช้กับการกระตุ้นที่แตกต่างกันได้ในพิสัยกว้าง เช่น การสุ่มแถบความถี่กว้าง (broad band random) การสุ่มในสุ่ม (random on random) รูปไซน์แบบสุ่ม (sine on random) รูปไซน์แบบกวาด (swept sine) การกระแทก (shock) และการทำซ้ำแบบประวัติเวลานาน (long-time history replication) ในทางทฤษฎี การกระตุ้นในรูปแบบต่าง ๆ เหล่านี้สามารถนำไปใช้ได้โดยวิธีหลายแกนและหลายตัวกระตุ้น อย่างไรก็ตาม เทคนิคที่เหมาะสมและซอฟต์แวร์ควบคุมการทดสอบที่ใช้ได้ในเชิงพาณิชย์สำหรับบางการทดสอบเหล่านี้ ในปัจจุบันอาจไม่มีให้ใช้งานโดยทั่วไป ด้วยเหตุผลนี้ วิธีดำเนินการ ของมาตรฐานนี้จึงมีจุดประสงค์หลักสำหรับการสุ่มแถบความถี่กว้างและการทำซ้ำแบบประวัติเวลา เนื่องจากสิ่งอำนวยความสะดวกในการดำเนินการทดสอบแบบนี้มีอยู่โดยทั่วไป ด้วยเหตุนี้ ผู้ใช้อาจปรับเปลี่ยนวิธีดำเนินการของมาตรฐานนี้เพื่อการกระตุ้นในรูปแบบอื่น ๆ และ มีคำแนะนำให้ไว้ - โดยทั่วไปแล้ว ความรุนแรงของการทดสอบการสั่นสะเทือน การกระแทก และภาวะชั่วครู่ ระบุโดยใช้ความเร่งเป็นพารามิเตอร์ควบคุม อย่างไร ก็ตาม สิ่งนี้ไม่ใช่ข้อกำหนดเบื้องต้นที่สำคัญของวิธีดำเนินการในมาตรฐานนี้ สำหรับจุดประสงค์ของมาตรฐานนี้ ผู้ใช้จะระบุความรุนแรงของ การทดสอบการสั่นสะเทือน การกระแทก และภาวะชั่วครู่ และอาจอยู่ในรูปแบบของความเร่ง ความเร็ว การกระจัด หรือแรง มีความจำเป็นในการรวมพารามิเตอร์ควบคุมที่แตกต่างกันไว้ในมาตรฐานนี้ เนื่องจากมีโอกาสมากขึ้นเมื่อใช้การทดสอบหลายตัวกระตุ้นเพื่อระบุพารามิเตอร์แบบผสมเพื่อจุดประสงค์ในการควบคุม ในกรณีนี้ รูปคลื่นการสั่นสะเทือน การกระแทก และภาวะชั่วครู่ที่ใช้กับชิ้นตัวอย่างจะถูกควบคุมตามการป้อนกลับจากทรานสดิวเซอร์ที่วัดพารามิเตอร์ที่เหมาะสม - แม้ว่ามีจุดประสงค์สำหรับชิ้นตัวอย่างเทคนิคทางไฟฟ้าเป็นหลัก แต่มาตรฐานนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงชิ้นตัวอย่างดังกล่าว และอาจนำไปใช้ในด้านอื่นได้ตามต้องการ